जारी कोरोनाभाइरस रोगको महामारीले चिकित्सा र वैज्ञानिक शिक्षामा व्यापक बाधा पुर्‍याएकोले हाल म अनिश्चितताको अवधिमा देखीईरहेको छु ।

   हाम्रो कलेज अन्य धेरै क्लिनिकल प्लेसमेन्ट, औपचारिक शिक्षण, परीक्षा र अनुसन्धान वैकल्पिक प्रोग्राम जस्तै रद्द रहेको छ। यी चुनौतीहरुको बावजुद मलाई विश्वास छ कि अभूतपूर्व कोभिड-१९ महामारी कुनै पेशेवर शिक्षा र चिकित्सा शिक्षामा अनुसन्धानको लागी अवसरका रुपमा देखा पर्दैछ ।

सामाजिक दूरी कोभिड-१९ को लागी सबैभन्दा प्रभावकारी रोकथामको उपाय हो, तर धेरै अनुसन्धानरत बिद्यार्थीहरु को लागी बिभेद सिर्जना गर्दछ जहाँ पहिले वैज्ञानिक ​​संलग्नता, एक डर लाग्दो फरक पाठ्यक्रम र चुनौतीपूर्ण परिक्षाहरु समाबेश थिए।  

यो भाइरसले अनियोजित अवरोधहरू खडा गरेको छ की जहाँ पेशेवर विकास को लागी एक अद्वितीय अवसर प्रदान गर्दछ, जो अन्य समाहित शिक्षाको मौकासंग छुटेको हुन सक्छ। व्यक्तिगत भविष्यको योजनाहरुमा प्रतिबिम्बित र शैक्षिक अनुसन्धानमा संलग्न प्रतिबिम्बले हामीलाई अनुभवहरु लाई प्रशोधन गर्नमा मद्दत गर्दछ भने सिक्नको लागी एक शक्तिशाली र सुविधाजनक तरीका हो। मलाई थाहा छ शैक्षिक कारकहरुले गर्दा आफ्नो क्यारियर मा सबैभन्दा धेरै मूल्यवान भविष्य प्रमाणमा-आधारित संगै सिक्दै अभ्यास गर्नु आवश्यक छ र कौशल सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ। अनुसन्धानरत विद्यार्थीहरु को लागी समय अभाव सँगै अक्सर अनुसन्धान मा संलग्नता को लागी बाधा हुन सक्छ। नेपाल विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (UGC), नेपाल मेडिकल काउन्सिल (NMC) र नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद (NHRC) मा स्वतन्त्र अध्ययन को माध्यम बाट र साहित्य समीक्षाहरु को संचालन गरेर व्यक्तिगत क्षेत्र मा वर्तमान अनुसन्धान संग अपडेट राख्न को लागी सिफारिश गर्दछ। कोभिड-१९ महामारी को कारण यहाँ प्रयोगशाला र अस्पतालमा आधारित अनुसन्धानमा संलग्न हुन बाधा छ, तर त्यहाँ व्यवस्थित समीक्षा मा ठूलो मूल्य छ। हामी पनि गुणात्मक अनुसन्धान परियोजनाहरु बाट गर्न सक्नुहुन्छ। भविष्यका अनुसन्धानलाई सुदृढ पार्न यी प्रकारका सीपहरु लागू हुन सक्छन्। मलाई थाहा छ धेरै मेडिकल बिद्यार्थीहरु समीक्षा मा संलग्न छन्, अनलाइन शिक्षण, अनुप्रयोग विकास यहाँ सम्म कि होम क्वारेन्टाइन को समयमा अनलाइन शिक्षा । सरकारी विद्यालयहरु देशव्यापी लकडाउन को समायोजन को लागी आफ्नो शिक्षण र मूल्यांकन को तरीकाहरु लाई छिटो र छोटो अनुकूलन को लागी कोशिश गरीरहेका छन्। उच्च माध्यमिक शिक्षा पिषद्ले (HSEB) ले अन्तिम परीक्षा रद्द गर्यो। यो अनलाइन समस्यामा आधारित शिक्षा को कार्यान्वयन को लागी पछि पाठ्यक्रम मा एकीकृत हुनु पर्छ। त्यस्तै गरी, अनलाइन शिक्षा यस महामारी को समयमा पाठ्यक्रम जारी राख्न सक्नुहुन्छ। यो छिटो पुनर्संरचना को दौडानमा बिद्यार्थीहरु लाई शिक्षित गर्न र सिकाउने संसाधनहरु को कार्यान्वयन बलियो बनाउन को लागी धेरै अवसरहरु छन्। कोभिड १९ महामारी उत्प्रेरित र चिकित्सा मा रूपान्तरण, टेलीमेडिसिन, रोग निगरानी र कृत्रिम बुद्धिमत्ता को लागी पहिले नै प्रयोग गरीएको छ ।

  हामी यो भाइरस संग लड्न को लागी क्रस उद्योग सहयोग मा एक अतुलनीय बूम अनुभव गरीरहेका छौं। हामी एक साथ फार्मास्यूटिकल, बायोमेडिकल, डाटा विश्लेषणात्मक र कम्प्युटेशनल औषधि खोज कम्पनीहरु लाई ल्याउन सक्छौं। राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्र नेपाल (एनआईसी) डा महावीर पुनको नेतृत्वमा एक टोलीले भेन्टिलेटरको बढ्दो माग पूरा गरेको छ र युवाहरुलाई कोभिड-१९ लाई वास्तविक समयमा ट्र्याक गर्न नेतृत्व गर्दछ। त्यस्तै गरी, उनको नवप्रवर्द्धक टीम अनुसन्धान र संसाधनमा पहल गर्दै एनआईसी नेपाल को अनुसार यो केन्द्र २४ घण्टा को लागी खुला छ यदि तपाइँ कुनै पनी अनुसन्धान को लागी कुनै विचार छ भने M.Sc का विद्यार्थीहरु त्रिभुवन विश्वविद्यालय बाट बायोटेक्नोलोजी पहिले नै एक प्लेटफर्म नाम त्रिभुवन विश्वविद्यालय BIOTECH-T.U कोभिड अस्पतालको रूप मा बनाईएको छ। कोभिड अस्पताल भर्खरको अनुसन्धान घटनाक्रम सँगै धेरै मेडिकल बिद्यार्थीहरु, M.Sc. भविष्य मा माइक्रोबायोलोजी र बायोटेक विद्यार्थीहरु त्यहाँ पीसीआर प्रयोगशालाहरु को संख्या पहिले नै नेपाल सरकार द्वारा नेपाल मा स्थापित गरीएका यी पीसीआर मिसिनहरु थप अनुसन्धान को लागी प्रयोग गर्न सकिन्छ। पीसीआर प्रविधि ,जैविक प्रविधि र माइक्रोबायोलोजी को क्षेत्रमा एक मानक निदान र अनुसन्धान उपकरण बन्यो। मात्रात्मक पीसीआर (qPCR) परिणाम छिटो प्राप्त गर्न सकिन्छ र संवेदनशील पीसीआर को कारण संवेदनशील फ्लोरोसेंट रसायन र पोस्ट पीसीआर पत्ता लगाउने प्रक्रिया को उन्मूलन को कारण मानक पीसीआर भन्दा कम परिवर्तनशीलता संग qPCR जीन अभिव्यक्ति, भाइरल लोड, रोगजनक पत्ता लगाउने, र धेरै अन्य अनुप्रयोगहरु को जांच को लागी एक उपयोगी छ। त्यस्तै गरी, पीसीआर टेक्नोलोजी औषधि खोज, बिरुवा अनुसन्धान र खाद्य पदार्थ र तरकारीहरु को गुणस्तर नियन्त्रण मा प्रयोग गर्न सकिन्छ। 

सारांश मा, यो वैश्विक अवरोध बाट प्रभावित एक अनुसन्धान विद्यार्थीको रूपमा, म भारी संरचनात्मक डिग्री संगै पेशेवर विकास को लागी एक दुर्लभ अवसर देख्छु। यसबाहेक, ड्राइभिंग अनुसन्धान विद्यार्थीहरु लाई परम्परागत शिक्षण विधिहरु बाट टाढा परिवर्तन जारी छ। यस परिवर्तन को प्रभाव को विश्लेषण, महामारी चिकित्सा र वैज्ञानिक समुदाय को लागी एक स्थायी लाभ र भविष्य क्लिनिकल अभ्यास मा एक लामो समय सम्म स्थायी असर हुनेछ।

(लेखक त्रिभुवन विश्वविद्यालयको नेशनल कलेज काठमाडौँको एमएससी बायोटेक्नोलोजीको एक अनुसन्धान विद्यार्थीको रूपमा रहेका छन्)